موسس و مسئول فنی دکتر بهرام دهخوارقانی شماره مجوز فروش اینترنتی9073/ص/1396

درمان درد های دیابتی - نوروپاتی دیابتی و درمان آن

درمان درد های دیابتی - نگاهی به نوروپاتی دیابتی و روش های درمان آن

 
در این مقاله به بررسی روش های مختلف تسکین و درمان نوروپاتی محیطی در بیماران دیابتی می پردازیم. عارضه ای که شاید معروفترین نمود آن، درد پای دیابتی است.
 
درد عصبی ناشی از دیابت که به نوروپاتی دیابتی (محیطی) معروف است، می‌تواند شدید، دائم و درمان آن دشوار باشد. مهمترین تظاهرات این نوع درد به صورت پا درد دیابتی  دیده می شود. این حالت ممکن است با احساس سوزن‌سوزن شدن شروع شده و به دنبال آن بی‌حسی و درد بوجود آید. اما برای درمان نوروپاتی دیابتی، دو نکته کلیدی وجود دارد که هر شخص مبتلا باید بداند:
- کنترل قند خون می‌تواند از بدتر شدن درد جلوگیری کند و سلامتی را بهبود ببخشد.
- داروها می‌توانند به از بین بردن دردهای عصبی کمک کنند، باعث می‌شوند که شما راحتی بیشتری داشته باشید و کیفیت زندگی شما را بهبود می‌بخشند.

شروع درمان با تنظیم قند خون

اگر مبتلا به دیابت و نوروپاتی محیطی هستید با پزشک خود در مورد چگونگی تنظیم قند خون خود مشورت کنید. این بدین معنی است که ممکن است شما نیاز به انسولین داشته باشید. زمانی که تمامی کارهای لازم برای تنظیم سطح قند خون خود، از جمله رژیم غذایی ، ورزش و احتمالاً دارودرمانی را انجام دادید، از پزشک خود در مورد اینکه کدام درمان درد بهتر می‌تواند سایر علائم شما را از بین ببرد سوال کنید.
داروهای زیادی وجود دارند که می‌توانند باعث تسکین درد عصبی شوند و به شما کمک کنند به حالت نرمال برگردید. اما ممکن است نیاز باشد که انواع مختلفی از این دارو ها را با مشورت پزشک یا داروساز امتحان کنید تا بهترین را پیدا کنید.


مکمل های دارویی مخصوص نوروپاتی

در حال حاضر دو نوع مکمل دارویی در داروخانه ها موجود است که می توان از آنها برای تسکین و کمک به درمان دردهای نوروپاتیک استفاده نمود. این دو مکمل عبارتند از "بنفوتیامین" (ویتامین ب1 محلول در چربی) و مکمل "آلفا لیپوئیک اسید"

مسکن‌های بدون نسخه (OTC)

مسکن‌های معمولی و برخی از کرم‌های پوستی می‌توانند مفید باشند. این بستگی به شدت درد شما دارد.
پیش از مصرف هر محصولی با پزشک یا داروساز مشورت کنید. حتی داروهای ضد درد ساده می‌توانند با سایر داروها تداخل پیدا کرده و عوارض جانبی به همراه داشته باشند. در اینجا چند گزینه ممکن آورده شده است:

NSAIDها (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی)

این داروها باعث کاهش التهاب و تسکین درد می‌شوند. نمونه‌هایی از این داروها که نیاز به نسخه ندارند آسپرین و ایبوپروفن هستند. اما NSAIDها خطر حمله‌ قلبی و بعضاً ایست قلبی را افزایش می‌دهند. بخصوص اگر سرخود و در دوزهای بالا مصرف شوند. همچنین اگر از آنها به مدت طولانی استفاده شود ممکن است عوارض جانبی مضری مانند التهاب و خونریزی معده به همراه داشته باشند. این داروها حتی می‌توانند در بلند مدت به کلیه و کبد نیز آسیب برسانند که احتمال آن در افراد مبتلا به دیابت بیشتر است.
استامینوفن و سایر داروهای بدون نسخه که حاوی استامینوفن هستند، باعث تسکین درد می شوند. اما روی التهاب تاثیری ندارند. استامینوفن برخلاف سایر NSAIDها منجر به التهاب معده نمی‌شود اما مصرف بیش از مقدار توصیه شده، می تواند منجر به آسیب کبدی ‌شود. برچسب داروها را بخوانید و درباره آنها با دکتر داروساز مشورت کنید.
کپسایسین به طور طبیعی در فلفل تند وجود دارد. تصور می‌شود کپسایسین ترشح یک ماده شیمیایی به نام ماده P را که به ارسال سیگنال‌های درد از طریق اعصاب کمک می‌کند، کنترل می‌کند. بنابراین کرم های حاوی کپسایسین که در بازار به کرم های فلفل نیز معروف هستند و یا چسب های حاوی این ماده که به چسب کمردرد و یا مشمع درد معروفند، می‌توانند در کوتاه‌مدت مفید باشند. اما نگرانی‌هایی در مورد استفاده بلندمدت آن‌ها وجود دارد. دلیلش هم این است که همین اعصاب در بهبود زخم نیز نقش دارند و حال اینکه در افراد مبتلا به دیابت، یکی از مشکلات مهم، روند بهبود زخم‌هاست.
لیدوکائین یک بی‌حس کننده است که باعث بی‌حسی و کمتر شدن احساس درد در موضع مصرف می‌شود. به صورت ژل و کرم موجود است. هم بدون نسخه و هم با نسخه پزشک عرضه می‌شود. دقت داشته باشید که لیدوکائین را روی زخم‌های باز نباید استفاده کرد.



سایر کرم‌های موضعی

سالیسیلات یک ماده شیمیایی مشابه آسپرین است و در پمادهای تسکین درد مثل متیل سالیسیلات یا منتول سالیسیلات یافت می‌شود. محصولات حاوی کورتیکواستروئیدها نیز داروهای ضدالتهابی قوی هستند که می‌توانند به تسکین درد کمک کنند. هر دو مورد ذکر شده در داروخانه‌ها یافت می‌شوند اما هیچ شواهد روشنی وجود ندارد که آنها به تسکیل دردهای عصبی ناشی از نوروپاتی محیطی هم کمک می‌کنند.


داروهای نسخه ای

در بسیاری از مواقع ممکن است بیماران برای تسکین درد خود مجبور به مصرف داروهای نسخه ای شوند.
داروهای نوروپاتی دیابتی شامل موارد زیر می شود:
NSAIDها طبق نسخه نیز عرضه می‌شوند. ممکن است دوزهای بالاتر و یا داروهایی باشند که با آن داروهایی که بدون نسخه عرضه می‌شوند تفاوت داشته باشند. برخی عوارض جانبی مانند مشکلات معده و یا افزایش ریسک بیماری‌های قلبی، می تواند از عوارض این داروها باشد.
داروهای ضدافسردگی عموماً برای درمان افسردگی به کار می‌روند اما بعضاً در تسکین دردهای مزمن نیز اهمیت زیادی پیدا می کنند. این داروها چه شما افسرده باشید یا نباشید عمل می‌کنند. داروهایی که برای درمان درد استفاده می‌شوند عبارتند از:
داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای، که سطح مواد شیمیایی همچون نوراپی‌نفرین و سروتونین مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهند. کارشناسان معتقدند که این داروها موثرترین داروهای ضدافسردگی هستند که برای تسکین درد استفاده می‌شوند. اما این داروها عوارضی هم دارند مانند خواب‌آلودگی، افزایش وزن، خشکی دهان و خشکی چشم. فشار خون و مشکلات تپش قلب و سرگیجه نیز می‌تواند با مصرف این داروها رخ دهد.
مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI)، که میزان ماده شیمیایی سروتونین را در مغز تغییر می‌دهند. این داروها برای افسردگی بسیار موثر هستند اما برای درمان درد هم تا اندازه ای مفید هستند.
مهار‌کننده‌های بازجذب نوراپی‌نفرین و سروتونین (SNRI)، که با افزایش مواد شیمیایی سروتونین و نوراپی‌نفرین در مغز افسردگی را درمان می‌کنند. احتمالاً عوارض جانبی کمتری نسبت به SSRIها و TCAها دارند.
داروهای ضدتشنج که برای جلوگیری از حملات صرعی استفاده می‌شوند نیز می‌توانند نوروپاتی را درمان کنند. این داروها سلول‌های عصبی در مغز و سایر بخش‌های بدن را کنترل می‌کنند، مانند سلول‌های پاها و بازوها که درد را منتقل می‌کنند. اما می‌توانند منجر به سرگیجه یا خواب‌آلودگی شوند، بخصوص دسته داروهای مخدر.
زمانی که مشکل شما شدید باشد به یک مسکن فوری نیاز دارید. در این زمان باید به یک متخصص مراجعه کنید. ممکن است نیاز به داروهای قوی داشته باشید که حاوی یک ماده مخدر ضعیف باشند (یک ماده شبیه مورفین). این داروها نیز همانند داروهای ضدافسردگی سروتونین و نوراپی‌نفرین مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهند و باعث کاهش احساس درد می‌شوند.
مخدرها می‌توانند راه‌حل بهتری برای "دردهای غیرمنتظره" نسبت به داروهای OTC باشند. (درد غیرمنتظره نوعی درد است که بدون هیچ دلیل روشنی شروع می‌شود و خیلی سریع شدت می‌یابد.) 
متخصصان نوروپاتی از داروهای مخدر شبه افیونی قوی دوری می‌کنند. آنها می‌توانند باعث ایجاد یبوست شدید شوند و همچنین احتمال اعتیاد فرد نیز وجود دارد.


سایر گزینه های درمانی

تزریق بی‌حس کننده‌های موضعی مانند لیدوکائین، یا پدهای حاوی آن، نیز می‌توانند باعث کمتر شدن درد در موضع استفاده شوند.
پزشکان همچنین می‌توانند:
با جراحی عصب‌ها را از بین ببرند (عصب‌کشی) یا فشار عصبی که باعث درد می‌شود را از بین ببرند.
از ایمپلنت‌های تسکین‌دهندۀ درد استفاده کنند.
تحریک عصبی الکتریکی که ممکن است باعث کاهش درد شود انجام دهند. در این نوع درمان مقدار کمی الکتریسیته به منظور مسدود کردن سیگنال‌های درد در حین عبور از پوست به کار برده می‌شود. متخصصان معتقدند که اثربخشی این روش جای بحث دارد.
روش‌های دیگری که می‌توانند به بهبود کیفیت زندگی شما کمک کند عبارتند از:
براکت‌های دست یا پا که می‌توانند به ضعف عضلانی کمک کنند و یا باعث کاهش فشار بر روی عصب شوند.
کفش‌های ارتوپدی نیز می‌توانند مشکلات مربوط به راه‌رفتن را بهبود ببخشند و با جلوگیری از صدمه و جراحت پا به درمان پا درد دیابتی ها کمک کنند.
 
گردآوری مطلب: دکتر بهرام دهخوارقانی
1396/02/12
  •